کنترل و مسئولیت بانک مرکزی بر رمزارز ملی یک مغایرت اساسی با ساختار ارز دیجیتال

ساختار متمرکز با ماهیت ارزهای دیجیتال مغایر است

بیت پورت: بانک‌های مرکزی مسئول صدور و نظارت بر ارز دیجیتال ملی هستند و می‌توانند حساب تمام کسانی را که از ارز دیجیتال ملی آن کشور استفاده می‌کنند، کنترل کند. ساختار متمرکز ارزهای دیجیتال ملی این امکان را در اختیار دولت‌ها قرار می‌دهد. تا بتوانند گردش پول در کشور را کاملاً زیر نظر بگیرند. و عده زیادی معتقدند ممکن است به همین خاطر حریم خصوصی شهروندان در پرداخت‌های این‌چنینی تحت‌تأثیر قرار گیرد. حال باید اینگونه گفت که ماهیت ارزهای دیجیتال در شروع و شیوع چه بوده است؟ ماهیت ارزهای دیجیتال در عدم استقرار در کشور یا نهاد خاص بود. از این رو ارزهای ملی کاملا با مفاهیم اولیه این ساختار مالی در تضاد و عناد است.

پشتوانه ارز دیجیتال ملی یک کشور، ذخیره پولی بانک مرکزی همان کشور است. درواقع هر واحد از ارز دیجیتال ملی معادل اسکناسی ارزش دارد که بانک مرکزی چاپ کرده است. کارشناسان معتقدند که نمی‌توان برای تمام ارزهای دیجیتال ملی یک تعریف واحد ارائه کرد؛ چراکه هر کشور سیستم اقتصادی و قوانین تجاری خاص خود را دارد و همین موضوع می‌تواند بر شیوه طراحی و ساختار کلی ارز دیجیتال ملی آن کشور تأثیر بگذارد.

قانون‌گذاری ارزهای دیجیتال ملی

آخرین آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد که تاکنون بیش از ۷۰ کشور و اتحادیه اقتصادی‌سیاسی بین‌المللی برای راه‌اندازی ارز دیجیتال ملی خود اقدام کرده‌اند. فهرستی که در ادامه مشاهده می‌کنید حاوی اطلاعاتی است درباره آخرین وضعیت پروژه ارز دیجیتال ملی ۶۹ کشور و ۲ اتحادیه بین‌المللی، تاریخ اطلاع‌رسانی هر پروژه و وضعیت قانونی ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز. در این فهرست وضعیت فعلی پروژه ارز دیجیتال ملی کشورها و مرحله‌ای که اکنون در آن قرار گرفته‌اند، به ۵ دسته کلی تقسیم شده است که توضیحات هریک را در ادامه می‌خوانید.

تحقیقات اولیه: یعنی مقامات آن کشور در حال تحقیق درباره ارزهای دیجیتال ملی هستند و مشخص نیست که قصد دارند ارز دیجیتال ملی خود را راه‌اندازی کنند یا خیر.

اثبات مفهوم:

در مرحله اثبات مفهوم، پروژه ارز دیجیتال ملی از نظر فنی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این مرحله توسعه‌دهندگان باید زیرساخت‌های فنی لازم برای توسعه ارز دیجیتال ملی را انتخاب کنند و هدف این است که متوجه شوند آیا سیستمی که قرار است طراحی‌ شود می‌تواند اهداف تعیین‌شده برای ارز دیجیتال ملی را برآورده کند یا خیر. تقریباً می‌توان گفت کشوری که در مرحله اثبات مفهوم قرار دارد، تصمیم به راه‌اندازی ارز دیجیتال ملی خود گرفته و تنها در حال بررسی چگونگی اجرای پروژه است.

راه‌اندازی آزمایشی:

یعنی آن کشور زیرساخت‌های فنی لازم برای ارز دیجیتال ملی خود را توسعه داده است و پیش از عرضه گسترده، آن را به‌صورت آزمایشی و محدود در بخش‌های خاصی از کشور راه‌اندازی کرده است.

راه‌اندازی کامل: یعنی توسعه و آزمایش پروژه به پایان رسیده و ارز دیجیتال ملی در دسترس تمام شهروندان آن کشور قرار گرفته است.

متوقف‌شده:

یعنی در گذشته ایده راه‌اندازی یک ارز دیجیتال ملی مطرح شده است، اما سپس نظر مقامات تغییر کرده و اجرای پروژه متوقف شده است. گفتنی است که متوقف‌شدن پروژه ارز دیجیتالی ملی، به این معنی نیست که آن کشور دیگر قصد ندارد به این حوزه ورود کند.

همان طور که در فهرست بالا دیده می‌شود، در حال حاضر ۶۹ کشور به علاوه ۲ اتحادیه بین‌المللی از جمله اتحادیه اروپا (منطقه یورو) و اتحادیه کارائیب شرقی برای راه‌اندازی ارز دیجیتالی ملی خود اقدام کرده‌اند. در این میان ۴۶ پروژه در مرحله تحقیقات اولیه به سر می‌برند که پروژه یورو دیجیتال اتحادیه اروپا و دلار دیجیتال آمریکا هم جزو همین دسته هستند. ۱۰ کشور پروژه خود را تا مرحله اثبات مفهوم پیش برده‌اند و احتمالاً در ادامه برای توسعه زیرساخت‌های فنی ارز دیجیتال ملی خود اقدام خواهند کرد.

۹ پروژه به مرحله راه‌اندازی آزمایشی رسیده‌اند که یکی از مشهورترین آنها یوان دیجیتال، پروژه پرسروصدای ارز دیجیتال ملی چین است.

باهاماس و نیجریه تنهای کشورهایی هستند که ارز دیجیتال ملی خود را به‌طور کامل راه‌اندازی کرده و در اختیار شهروندان خود قرار داده‌اند. اکوادور، دانمارک و فنلاند هم جز کشورهایی هستند که در سال‌های گذشته برای راه‌اندازی ارز دیجیتال ملی خود اقدام کرده بودند، اما در ادامه به دلایل مختلف از تصمیم خود منصرف شدند.

در این میان ماجرای پروژه ارز دیجیتال ملی فنلاند که به سال ۱۹۹۳ باز می‌گردد، جلب توجه می‌کند. در آن زمان چیزی به نام ارز دیجیتال با تعریفی که امروز از آن سراغ داریم، وجود نداشت. با این حال عده‌ای معتقدند سیستم کارت هوشمند آوانت (Avant) که بانک مرکزی فنلاند در دهه ۱۹۹۰ آن را طراحی کرده بود، می‌تواند به‌عنوان اولین ارز دیجیتال ملی جهان در نظر گرفته شود. بانک مرکزی فنلاند چند سالی از این سیستم استفاده می‌کرد، اما در ادامه آن را در اختیار بانک‌های خصوصی قرار داد و با روی کار آمدن کارت‌های اعتباری هوشمند هم این سیستم به کلی از رده خارج شد.

استفاده از ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز، مانند بیت کوین، در ۳۶ مورد از کشورهایی که تاکنون برای راه‌اندازی ارز دیجیتال ملی خود اقدام کرده‌اند، قانونی است. چین، مراکش و مصر هرکدام به‌نوعی استفاده از بیت کوین و ارزهای دیجیتال را در بخش‌های مختلف غیرقانونی اعلام کرده‌اند؛ با این حال در هر سه این کشورها شهروندان همچنان با روش‌هایی به پلتفرم‌های ارز دیجیتال دسترسی دارند و در این حوزه فعالیت می‌کنند.

در ۱۱ کشور که یکی از آنها ایران است، برای استفاده از ارزهای دیجیتال در برخی از حوزه‌ها محدودیت‌هایی در نظر گرفته شده است؛ با این حال نمی‌توان گفت که بیت کوین و ارزهای دیجیتال در این کشورها کاملاً قانونی یا کاملاً غیرقانونی هستند. وضعیت قانونی ارزهای دیجیتال در ۲۱ کشور باقی‌مانده نامشخص است و اطلاعاتی از آنها در دسترس نیست.

Bitport.ir